تبلیغات
كافه دندان پزشكان جوان
كافه دندان پزشكان جوان

 

احساس میكنم مطالب من طرفدار زیادی ندارند ، آمار بازدید وبلاگ پایین تر اون حدیه كه انتظار میرفت. تقریبا هیچ كس هم نظری برای مطالب نمیگذاره كه بشه فهمید مطالب خوب هستند یا نه. مشاركت هم نسبت به وبلاگ سابق فوق العاده پایینه.

تصمیم گرفتم برای مدتی مطلب جدیدی نگذارم. امیدوارم دیگران در وبلاگ كلاسی بیشتر مشاركت داشته باشند.



دکتر فاطمه احمدی متمایل - استادیار بخش بیماری های دهان دانشکده دندان پزشکی همدان

محدثه مرکزی مقدم - دانشجوی دندان پزشکی دانشکده دندان پزشکی همدان

مقدمه
لیزر نور تك رنگی است كه طول موج خاصی دارد و پرتوهای آن موازی است . لیزر ها انرژی متمركزشده را در میان نوك فیبرنوری به بافت انتقال میدهند . سه نوع لیزر در دندان پزشكی استفاده می شود : لیزر Carbon dioxide CO2 ، لیزر اربیوم ، لیزر دیود.
از سال 1970 لیزر CO2 ‌ به عنوان وسیله ای موثر در برداشت ضایعات مخاطی دهان استفاده می شود .
فواید درمان با لیزر شامل : برداشت انتخابی اپیتلیوم ، حداقل آسیب به بافت سالم اطراف ، ترمیم عالی زخم ، حداقل اسكار ، نتیجه خوب فانكشنال ، عدم آسیب به پالپ دندان ، آنتی میكروبیال و پذیرش بهتر توسط بیمار است.
معایب آن شامل : قیمت بالا ، نیاز به دوره آموزشی و زمانبر بودن آن است .
در این مطالعه به بررسی و فالواپ بیمارانی می پردازیم كه ضایعه ی مخاط آنها با استفاده ازلیزر درمان شده بود و بررسی میزان عودضایعه آنها در مقایسه آن با روش های معمول جراحی.


فیزیک لیزر
زمانی که نور به جسم برخورد می کند یا دچار شکست می شود یا جذب آن می شود. اگر جذب شود انرژی آن باعث افزایش سطح انرژی اتم های آن ماده می شود و الکترون به سطح انرژی بالا تر پرش می یابد و اتم برانگیخته می شود.وقتی توسط تحریک فوتون ، این الکترون به سطح انرژی پایین می آید ، انرژی جذب شده را بصورت فوتون آزاد می کند. این 2 فوتون به 2 اتم برانگیخته دیگر برخورد میکنند و حاصل 4 فوتون است و به همین ترتیب.... . در یک فضای کوچک این زنجیره تولید فوتون ها با سرعت نور باعث ایجاد نور بسیار قوی، تک رنگ ، با یک طول موج خاص و یکپارچه می شود که لیزر نام دارد.1


کاربرد لیزر در اندودانتیکس
1- درمان افزایش حساسیت پالپ2 :
لیزر توسط 2 مکانیسم در درمان افزایش حساسیت پالپ کمک می کند:
یکی اثر مستتقیم بر فعالیت الکتریکی الیاف عصبی داخل پالپ دندان که باعث دپلاریزه شدن c-fiber و عدم انتقال درد می شود3.
و نیز با ذوب کردن توبول ها و کریستالیزیشن مجدد آن ها باعث تغییر در ساختار توبول عاجی و کاهش نفوذپذیری عاج می شود4.

2- تشخیص ضایعات پالپی
از لیزر داپلر فلومتری استفاده می شود. اشعه لیزر به طور مستقیم به تاج دندان تابیده می شود و به عروق خونی موجود در پالپ می رسد، حرکت گلبول های قرمز خون باعث ایجاد تناوب و پراکندگی در اشعه و برگشت تعدادی از آن ها می شود. نور منعکس شده برای تشخیص میزان وایتالیتی پالپ انداره گیری می شود. در دندان هایی که به تازگی دچار تروما شده اند یا حین جراحی ارتوگناتیک آسیب دیده اند و حس درد خود را از دست داده اند اما جریان خون و وایتالیتی خود را حفظ کرده اند این تست بسیار کاربرد دارد چون وابسته به حس بیمار نیست.5
3- پوشش پالپ
کلسیم هیدروکسید در برخورد مستقیم با پالپ لایه ی نکروزی ایجاد می کند، توسط لیزر عاج منطقه کوچک اکسپوز نرم و مجددا سفت می شود و ناحیه اکسپوز بسته می شود بعد روی آن ناحیه کلسیم هیدروکسید می گذارند تا با عدم تماس با پالپ باعث عاج سازی شود خود لیزر به شکل مستقیم نیز باعث تحریک عاج سازی می شود و نیز منطقه اکسپوز را استریل می کند.6
4- تمیز کردن کانال ریشه
مواد در دسترس برای تمیز کردن داخل کانال دارای اثر ضد باکتریایی محدود هستند . اشعه لیزر پر توان خاصیت باکتریوسیدی و برداشت لایه اسمیر حاصل از تمیز کردن مکانیکی دیواره کانال را دارد اما گرمای زیادی تولید می کند7. پس اگر بتوان از لیزر کم توان استفاده کرد انرژی لازم برای تخریب باکتری و خطر آسیب به PLD هم کمتر می شود. نوعی ماده رنگی به داخل کانال تزریق می کنند ، باکتری ها ان را جذب می کنند ، لیزر کم توان را به دندان می تابانند، اشعه لیزر کم توان با فعال کردن این رنگ و تولید رادیکال آزاد باعث آسیب به غشا و DNA میکروارگانیسم ها می شود و اثر کشنده بر باکتری ها دارد که به این فرایند lethal laser photosensitization گویند3.

کاربرد لیزر در دندان پزشکی زیبایی
1- تشخیص( لیزر فلورسنت ) و برداشت پوسیدگی
وقتی نور لیزر به مناطق پوسیده دندان تابیده شود متابولیت باکتری ها در طول موج خاص شروع به تابش نور فلورسنت می کند . و به این ترتیب به تشخیص مناطق پوسیدگی کمک می کند8.
هنگامی که لیزر به دندان تابانده می شود ، گرم شدن موضعی آب موجود در بافت باعث انبساط ناگهانی و انفجار در مایع و از جا کندن قطعات و برداشت مناطق پوسیدگی می شود9.

2- کاهش پوسیدگی عود کننده
لیزر با تغییر ساختاری مینا و عاج ریشه باعث کاهش پوسیدگی عود کننده می شود. 10و 9
3- کیور مواد رستوریتیو
از لیزر ها به طور مثال لیزر آرگون برای پلیمریزیشن موادی که فعال کننده حساس به نور لیزر دارند استفاده می شود.11
4- سفید کردن دندان ها
ژل bleaching روی دندان گذاشته می شود و توسط نور لیزر فعال می شود و مواد رنگی را چلاته می کند و باعث سفیدی دندان ها می شود. 12
لیزر KTP هم با عث انهدام رنگدانه تتراسایکلین می شود (هنوز بطور کامل به اثبات نرسیده است)

کاربرد لیزر در جراحی
لیزر در جراحی های پیش پروتزی، برداشت ضایعات خوش خیم و بد خیم و برداشت ضایعات عروقی بویژه در بیماران با مشکلات انعقادی کاربرد دارد.
لیزر می تواند بافت نرم را بطور سطحی برداردبدون آنکه به بافت های اطراف آسیب وارد کند پس حد اقل ادم و درد و اسکار را بعد از عمل خواهد داشت و همچنین با انقباض عروق باعث کاهش خونریزی می شود.13 چون لیزر قادر است اپیتلیوم را بطور انتخابی بردارد پس روش مناسبی در درمان ضایعات اینترااپیتلیالی مثل لکوپلاکیای دهانی است.

در یک مطالعه 25 ساله از سال 1976- 2001 ، تعداد 200 بیمار با 282 لکوپلاکیای دهانی تحت درمان با لیزر CO2 قرار گرفتند. ترمیم زخم ها در 4 هفته کامل شد و بافت ترمیم یافته از نظر کلینیکی و هیستولوژیک تفاوتی با بافت نرمال نداشت. در فالوآپ های بعدی 89% موارد عود نداشت . در 9.9% موارد عود موضعی مشاهده شد و تنها در 3 مورد SCC اتفاق افتاده بود.14
برای درمان ضایعات دهانی جراحی با تیغ، کرایو و لیزر هر سه نتیجه خوبی را میدهد. اما مزایای لیزر شامل برداشت انتخابی بافت معیوب، حد اقل آسیب به بافت سالم اطراف ، ترمیم عالی زخم با حد اقل اسکار ، نتیجه خوب فانکشنال، زمان کار کوتاه تر، کاهش خونریزی و تورم و درد بعد از عمل و عدم نیاز به درمان دارویی است.15

کاربرد لیزر در دندان پزشکی اطفال
لیزری که در کودکان استفاده می شود به علت تحرک کودک باید بسیار ایمن باشد لیزر Nd:YAG ایمن بود اما تنها بر بافت نرم موثر بود. با معرفی و تکامل لیزر های خانواده اربیوم دندان پزشکان اطفال لیزر موثر و ایمن در درمان ضایعات بافت نرم و سخت حفره دهان یافتند که خصوصیات آن شامل عمق نفوذ کم ، عدم صدمه حرارتی ، و خصوصیات انعکاسی کم است. 16
لیزر اربیوم بدون نیاز به بی حسی موضعی یا آرامبخشی برای درمان انکیلوگلوسیا، و یا فرنوم high pull که در تغذیه نوزاد اختلال ایجاد می کند استفاده می شود و بلافاصله پس از درمان شیر دهی به کودک میتواند آغاز شود17. این لیزر در فیشور سیلانت هم استفاده می شود و سطح مینایی که با لیزر اربیوم درمان شود دارای خصوصیات مشابه با مینای اچ شده با اسید است.18

کاربرد لیزر در درمان های پریو دنتال
1. تشخیص جرم و باکتری :
ازفرایند لیزر فلورسنت استفاده می شود به این صورت که با تابش اشعه لیزر با طول موج خاص باکتری از خود نور فلورسانت ساطع می کند و پسخوراند این نور در کنترل جرمگیری کمک کننده است .19

2. از بین بردن باکتری ها:
به این صورت که با افزودن ماده رنگی به دندان جرم و باکتری آن را جذب می کنند و با تابش لیزر ماده رنگی رادیکال آزاد اکسیژن تولید می کند و باعث تخریب غشا و DNA ی باکتری می شود . که در کشتن باکتری ها در کمپلکس بیوفیلم و پلاک زیر لثه ای که هنگام استفاده از مواد آنتی میکروبیال باقی مانده است موثر است.20
3. درمان peri-implantitis . 21
به طور کلی دید مثبت جامعه نسبت به لیزر و کاربرد آن ارزش فراوانی در استفاده از این روش در درمان های نوین دارد. استفاده از این تکنولوژی باعث کاهش ترس و اضطراب ناشی از وسایل چرخنده ، کاهش سر و صدای توربین ، عدم نیاز به تزریق بی حسی ، کاهش زمان کار و درد و خونریزی کمتر می شود.
اما آنچه مهم است آماده کردن یک تیم کار آزموده در کنار تجربه کاری از مهمترین لوازم بهره وری مناسب از فناوری لیزر در کار های کلینیکی است.

ارسال شده توسط سومین مدیر (مدیر سابق) در ساعت 12:08 ق.ظ | نظرت شما ()

مترجم سایت