تبلیغات
كافه دندان پزشكان جوان
كافه دندان پزشكان جوان

ازین پس سعی خواهم كرد كه مطالبی راجع به دندان پزشكی و بخش های مختلف آن قرار بدهم.

ارتودنسی - دکترعلی شکفته راد

 ارتدنسی یعنی چه ؟

كلمه ی «اُرتودنسی» یا «اُرتودانتیکس» (Orthodontics) كلمه یونانی است که از دو بخش «ارتو» (Ortho-) به معنی راست، درست، صحیح و «دنس» (dons=odous=tooth) به معنی دندان تشكیل شده است. مرحوم استاد احمد آرام این كلمه را «دندان آرایی» ترجمه كرده است. هر چند در لغت، صرفاُ به جنبه مرتب شدن دندان ها اشاره شده، اما این رشته ی تخصصی عمدتاً عهده دار اصلاح و هدایت «رشد استخوان های سر و صورت» است. همچنین به این رشته نام های Dentofacial Orthopedics (ارتوپدی فک و صورت)، Orthodontia و Orthodontology هم گفته شده است.

Orthodontics is a specialty of dentistry that is concerned with the study and treatment of malocclusions (improper bites), which may be a result of tooth irregularity, disproportionate jaw relationships, or both. The word comes from the Greek words orthos meaning straight or proper, and odons meaning tooth.
Orthodontic treatment can focus on dental displacement only, or can deal with the control and modification of facial growth. In the latter case it is better defined as "dentofacial orthopedics".
Orthodontic treatment can be carried out for purely aesthetic reasons with regards to improving the general appearance of patients' teeth. However, there are orthodontists who work on reconstructing the entire face rather than focusing exclusively on teeth. Treatment is most often prescribed for practical reasons such as providing the patient with a functionally improved bite (occlusion).

متخصص ارتدنسی چه تحصیلات و توانایی هایی دارد؟
«متخصص ارتودنسی» یا «ارتدنتیست» یا «دندان آرا» (Orthodontist) دكتر دندان پزشكی است كه پس از اتمام دوره ی دكترای عمومی، 5-4 سال نیز دورة تخصصی ارتودنسی را گذرانده باشد. «ارتدنتیست» یك متخصص در «تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاری های فكی و دندانی » است. این فرد قادر است انواعی از تغییرات اسكلتی را در ناحیه سر و صورت بیمارانِ در حال رشد ایجاد كند و برای بیماران بالغ با قرار دادن دستگاه های مختلف ارتدنسی و وارد كردن نیرو، دندان ها را حركت دهد تا رابطه ی آنها را با هم و همچنین با سایر بخش های اطراف هماهنگ نماید و كارایی و زیبایی طبیعی را به فرد باز گرداند. همه ارتدنتیست ها دندان پزشك هستند اما حدود 6 درصد دندان پزشكان متخصص ارتدنسی می باشند.

 چه عواملی می تواند موجب ایجاد مشكلات ارتدنسی شود؟
ریشه بسیاری از مشکلات و ناهنجاری های فکی- دندانی «ارث» است اما این عوامل نیز می توا نند در ایجاد یا تشدید آن مؤثر باشند: مكیدن انگشت، تنفس دهانی، بیماری های دندان، بلع غیر طبیعی، بهداشت دهان ضعیف، زود یا دیر از دست دادن دندان شیری، از دست دادن دندان دائمی، حوادث و ضربه، تغذیه ی ضعیف و ناكافی، برخی بیماری ها و مشكلات جسمی.

چرا به نظر می رسد امروزه ناهنجاری های فکی-دندانی بیشتر شده است؟
1) در گذشته نیز این گونه ناهنجاری ها وجود داشته اما فرهنگ پایین جامعه موجب عدم توجه مردم بوده است. 2)بر خلاف گذشته كه عمدتاً ازدواج ها در اجتماع كوچكتری انجام می شد (فامیل، محله، روستا، شهر، ...)، امروزه اختلاط نژادی بسیار بیشتر شده و حتی بین شهرها و كشورهای مختلف ازدواج صورت می گیرد. طبعاً ناهماهنگی های ژنتیکی در چنین ازدواج هایی بسیار بیشتر است. 3) مواد غذایی نرم كه امروزه رایج تر است زمینه را برای ناهنجاری های دندانی- فکی بیشتر مهیا می كند. غذاهای سخت با کمک به رشد صحیح استخوان فک و همچنین تقویت لثه، موجب استحکام بیشتر دندان ها می شوند. 4) امروزه خوراكی های قندی و شیرین بیشتر از گذشته در دسترس است كه با افزایش پوسیدگی های دندانی (بخصوص در دندان های شیری ) امكان بروز ناهنجاری های فكی– دندانی بسیار بیشترمی شود. . . .  درمان های ارتدنسی چه فایده ای دارند؟
برخی نتایج مهم درمان های ارتدنسی : 1) زیبایی ، 2) خوب جویدن غذا ، 3) امكان تمیز كردن بهتر دندان ها ، 4) تكلم بهتر ، 5) باز شدن مسیر هوایی بینی با رفع تنگی فك بالا ، 6) پیشگیری از ایجاد و یا پیشرفت مشكلات مفصل فكی – گیجگاهی ، 7) ترك عاداتی چون تنفس دهانی، انگشت مكیدن، ناخن جویدن، . . . 8) رفع و كاهش گیر های غذایی و در نتیجه كاهش پلاك های میكروبیِ (عامل پوسیدگی دندان ها) و . . .
لبخند زیبا ! بهداشت دهان آسان! اعتماد به نفس بالا!
طبعاً رفع مشکلات ظاهری فرد، با ایجاد نشاط بیشتر و حضور بهتر او در اجتماع، در موفقیت شغلی وی تأثیر گذار خواهد بود.

 آیا قبل از درمان های ارتدنسی انجام اقدامات خاصی لازم است؟
بله ! حتماً باید شخصی كه قصد درمان ارتدنسی دارد ابتدا شرایط بهداشت دهان خود را به وضعیت مطلوبی برساند. بدین معنی كه اگر روی دندان ها جرم وجود دارد، « جرم گیری» و « برساژ» انجام شود.، هر گونه پوسیدگی دندانی « ترمیم» گردد، سه بار در روز « مسواك زدن» به مدت كافی و روش صحیح و یك بار « نخ كشیدن لای تمام دندان ها » را به صورت عادت درآورد و اگر با وجود این اقدامات خونریزی لثه داشته باشد، با نظر ارتدنتیست خود، با یك «متخصص لثه» نیز مشورت كند. ضمناً در بسیاری از موارد ، « كشیدن چند دندان» -شیری و یا دائمی- هم جزو « طرح درمان» است که ارتدنتیست پس از بررسی و تشخیص نهایی تعیین می کند.

مراحل مقدماتی و اقدامات اولیه ی ارتدنسی چیست؟
قبل از آغاز درمان، ارتدنتیست مداركی چون رادیو گرافی، فتوگرافی، قالب دندان ها و . . . را تهیه نموده و بر روی آنها محاسباتی انجام می دهد. پس از آن لیستی از مشكلات بیمار تنظیم می شود (= تشخیص) که بر اساس تشخیص، یك یا چند «طرح درمان» برای بیمار تعیین شده و با وی (یا والدین ) در میان گذاشته می شود. پس از اظهار نظر بیمار ( یا ولی ) «طرح درمان نهایی» مشخص شده و «درمان» بیمار آغاز می شود.

آیا درمان ارتدنسی درد هم دارد؟
درمان ارتدنسی در مراحل ابتدایی مقداری درد دندانی ایجاد می كند كه با مصرف «مسكن» قابل پیشگیری و رفع است اما پس از گذشت چند روز این مشكل برطرف می شود.

آیا درمان ارتدنسی عوارض نامطلوبی هم دارد؟ چه راه حل هایی برای آنها هست؟
1) درد مختصر و كوتاه مدت كه یا بسیار كم است و یا می توان با مسكن رفع نمود. 2) لقی موقت دندان ها كه پس از ختم حركت دندان ها رفع می شود. 3) زخم ، ناراحتی مخاط لب و گونه و زبان كه اگر به دلیل شكستگی یا جابجایی سیم ها باشد می توان با بریدن سیم ( با سیم چین ) یا كج كردن آن و همچنین استفاده از موم های مخصوص آن را رفع كرد و در مواردی هم خود بخود بر طرف می گردد. 4) تحلیل ریشه دندان كه میزان آن اغلب ناچیز است و در موارد نادر می تواند مشكل ساز باشد. در موارد حاد با متخصص ریشه (اندودنتیست) مشورت می شود و معمولاٌ درمان باید سریع تر ختم شود. 5) تشدید پوسیدگی های دندانی (به دلیل تجمع بیشتر مواد غذایی و پلاك های میكروبی) كه با استفاده از مسواك های مخصوص و دقت بیشتر در مسواك زدن، کاربرد نخ دندان و دهان شویه می توان این مشكل را كاهش داد. 6) تورم و خونریزی لثه (حین مسواك زدن یا گاز زدن سیب و ...) كه تنها به دلیل عدم رعایت بهداشت دهان بروز می كند که مهم ترین و رایج ترین مشكل درمان های ارتدنسی (بخصوص نوع ثابت ) است و تنها با رعایت بهداشت دهان قابل رفع است. ( بهداشت دهان = کاربرد صحیح مسواک، نخ و دهان شویه و در موارد لازم جرم گیری و برساژ دندان ها و ... )




مترجم سایت